Josaja Gobits

Josaja Gobits is op 14 mei 1913 in Londen geboren, maar op zijn derde met zijn ouders naar Amsterdam verhuisd. Tot zijn 14-de heeft hij op de lagere school gezeten, daarna werd hij leerling-kleermaker bij de firma Appelboom in de Amsterdamse Pretoriusstraat. Hij woont in de Hofmeyrstraat 4. In september 1939 moet hij vanwege de mobilisatie opnieuw in militaire dienst. Tijdens de inval van het Duitse leger in Nederland is hij als militair actief bij Soestdijk. Na drie weken krijgsgevangenschap in Weesp mag hij terug naar de kleermakerij van Appelboom. In augustus 1942 worden zijn ouders naar Westerbork gedeporteerd. Josaja ontkomt aan deportatie omdat in zijn paspoort naast de ’J’ wordt vermeld dat hij ook de Britse nationaliteit bezit. Op 18 oktober vertrekt hij uit Amsterdam met zijn echtgenote en een gids die hen tegen betaling van 6.000 gulden naar Zwitserland zal brengen. In Brussel krijgen ze echter een andere gids, die hen na bijbetaling van 10.000 Franse francs naar Bordeaux brengt. Vandaar brengt een Franse boer hen tegen betaling van 2.000 francs de demarcatielijn over naar La Roche. In het plaatsje Annemasse worden ze door Franse gendarmes gearresteerd en naar het kamp Châteauneuf gebracht, maar ’s nachts weten ze te ontvluchten en Annecy te bereiken. Tegen betaling van 5.000 francs brengt een boer hen naar de Zwitserse grens, maar als ze die passeren worden ze door Zwitserse douaniers aangehouden en teruggestuurd. De volgende nacht proberen ze het opnieuw, dit keer worden ze door Franse gendarmes opgepakt en teruggebracht naar het kamp Châteauneuf. Na twee weken weten ze daaruit samen met het Nederlandse echtpaar Bleekrooden te ontsnappen. Via Lyon en Pau bereiken ze het dorpje Tardet. Daar beginnen ze aan een voettocht door de Pyreneeën naar Spanje. In het dorpje Isaba worden ze echter door de Spaanse politie gearresteerd. Na enkele dagen in de gevangenis van Pamplona te hebben doorgebracht wordt Josoja naar het kamp bij Miranda de Ebro gebracht, zijn echtgenote wordt vrijgelaten. In juni 1943 ontmoeten ze elkaar weer in Madrid. Een half jaar later kunnen ze zich inschepen op een schip dat naar Jamaica vaart. Vandaar gaat de reis via Miami naar New York, waar ze op 18 maart 1944 arriveren. Een maand later komen ze aan in Liverpool. Josaja wordt met vier andere Nederlanders om een onduidelijke reden naar de gevangenis van Brixton gebracht. Omdat hij de Britse nationaliteit heeft, accepteren de inlichtingendiensten hem als Engelsman.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders