Jacques Maurits Waisvisz

Jacques Maurits Waisvisz (geboren 19 december 1918 in Soerabaja) woont in 1942 met zijn ouders op de Regentesselaan 7 in Rijswijk. Na het behalen van zijn diploma hbs-b is hij in Leiden scheikunde gaan studeren, met Chinese taal- en letterkunde als bijvak. Maar eind 1940 moest hij daar vanwege de anti-Joodse maatregelen van de bezetter mee stoppen. Op 16 juni 1942 vertrekt Jacques met zijn ouders richting Zwitserland. Ze nemen de trein naar Breda en gaan per fiets bij Turnhout de Belgische grens over. Daar nemen ze, de fietsen achterlatend, de tram naar Antwerpen. Per trein bereiken ze Brussel, waar ze overnachten in de Avenue Boekstael 67. De volgende dag nemen ze de trein naar Frankrijk; zonder problemen arriveren ze op 22 juni in Lyon, waar ze verblijven op de Boulevard Saint Potin 10. Jacques onderneemt vanuit Lyon enkele vergeefse pogingen via Perpignan en Marseille om Spanje te bereiken. Op 9 september 1942 wordt hij door Franse gendarmes gearresteerd omdat zijn papieren niet in orde zijn. Hij wordt naar het kamp Châteauneuf-les-Bains gebracht, maar slaagt er na twee dagen in te ontsnappen. Terug bij zijn ouders in Lyon neemt hij op 23 september de trein naar Annecy en vervolgens de bus tot vlakbij St. Julien. Vandaar loopt hij in een groep met zeven anderen richting de Frans-Zwitserse grens, die ze bij Veyrier/Collonges-sous-Salève passeren. Op 24 september 1942 's morgens rond 8.15 uur wordt Jacques in Carouge, een voorstadje van Genève, gearresteerd. Na een verblijf van enkele maanden in de kampen Varembé, Le bout du monde, Büren-am-Aar en Cossonay mag hij op 16 april 1943 in Genève zijn studie Chinees voortzetten. Op 22 december 1944 reist Jacques via het inmiddels bevrijde Parijs, Lille en Le Havre naar Engeland, waar hij op 26 januari 1945 arriveert. In september 1945 keert Jacques terug naar de universiteit Leiden. In 1950 studeert hij af in de organische scheikunde. Daarna werkt hij als onderzoeker bij de Nederlandsche Gist & Spiritus Fabriek in Delft. Hij richt Smør jazz, een podium voor eigentijdse jazz, en organiseert vijftien jaar lang concerten in het Delftse Waagtheater, bij het Bimhuis en De IJsbreker. De meeste optredens nam hij op met zijn cassetterecorder. Jacques Waisvisz heeft op 101-jarige leeftijd, zittend in zijn fauteuil, op 5 februari 2020 afscheid van het leven genomen. Hij was de oudste alumnus van de Leidse Universiteit.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders