De Slaperdijk en de Verdolven Landen. De Slaperdijk loopt van Santoort-Noord tot Spaarndam.

Beeldcollectie van de gemeente Velsen > Foto's > records 500 t/m 999 > De Slaperdijk en de Verdolven Landen. De Slaperdijk loopt van Santoort-Noord tot Spaarndam. Deze dijk is tussen 1612 en 1627 aangelegd als een tweede front achter de Velserdijk. De dijk diende ertoe het grondgebied van Rijnland te beschermen tegen het brakke water van het Wijkermeer en het IJ in het geval van overstroming van de lage, dertiende-eeuwse Velserdijk. In de achtiende eeuw is de Slaperdijk vanwege de toen nog geringe hoogte van het dijklichaam meer dan 65 keer overstroomd. Als de gevolg hiervan is de dijk in 1806 verhoogd en verzwaard. Voor de verzwaring zijn de gronden tussen de dijk en de ten noorden daarvan gelegen Westlaan afgegraven. Deze zogeheten Verdolven Landen liggen duidelijk waarneembaar lager dan de nog resterende poldergronden aan de andere zijde van de Westlaan. Op de kruin van de dijk staan nog drie hardstenen dijkpalen. Dit soort palen werd op gelijke afstand van elkaar geplaatst en verdeelde een dijk in vakken om het inspecteren ervan te vergemakkelijken. In de nog resterende palen zijn de nummers 0,5, 1 en 1,5 uitgehouwen. Omstreeks 1958 is het Velsense gedeelte van de dijk doorgegraven in verband met de aanleg van rijksweg A208. Het profiel van het dijkgedeelte tussen de Hoofdstraat en Rijksweg is afgezwakt. Onlangs is er ten behoeve van de ontsluiting van de woonwijk Velserbroek een nieuwe doorgraving van de dijk gemaakt ter hoogte van Vlietweg. Verdere aantasting zou in verband met landschappelijke en cultuurhistorische belang van de dijk en de Verdolven Landen niet mogen plaatsvinden. Het grootste gedeelte van de dijk ligt op Haarlems grondgebied. De provinciale adviescommissie voor de monumentenzorg acht de Slaperdijk en de Verdolven Landen monumentwaardig. Een voorstel tot bescherming zal door deze commissie aan Gedeputeerde Staten van Noord-Holland gedaan worden.