Feiten

Oorlogsdagboek van mevrouw J. Lans-van der Wal, van beroep - vermoedelijk - onderwijzeres. Leeftijd, alsmede burgerlijke staat niet bekend. Het dagboek bestaat enerzijds uit een weergave van het oorlogsnieuws, anderzijds uit - zeer boeiende beschrijvingen van het dagelijkse leven. Vooral de toenemende schaarste van voedsel en brandstof e.d. heeft haar volle belangstelling. Voorts komen aan de orde, voorzien meestal van eigen commentaar: de meidagen van 1940, het bombardement van het Wilhelminagasthuis te Amsterdam (schrijfster woont in de buurt), de jodenvervolging, de legaliteitsverklaring, de April-Meistaking, de Arbeidsinzet, de Spoorwegstaking, Dolle Dinsdag, de Hongerwinter (zij onderneemt enkele - indringend beschreven - "hongertochten" naar het Oosten des lands), en de bevrijding.<br/>Het dagboek is slechts sporadisch bijgehouden; ze behandelt telkens - na terugblik - een grote spanne tijds. De stijl is zeer levendig, zij het niet altijd correct. Opvallend is dat met name Duitse eigennamen verkeerd worden gespeld. In sommige cahiers bevinden zich op de laatste bladzijden diverse - genummerde - voorbeelden van oorlogshumor.<br/>Over het persoonlijke leven onthult het dagboek weinig; uitgebreide ontboezemingen of individuele reflexies ontbreken geheel en al. Wel wordt zeer duidelijk haar anti-Duitse gezindheid Met het verzet houdt zij zich echter niet bezig, al leest ze wel af en toe illegale bladen.<br/>Haar diepste verlangen gaat uit naar het herstel van de geordende samenleving. Tijdens de hongerwinter, maar ook al eerder, daalt haar achting voor haar medemensen aanzienlijk. Egoïsme en materialisme voeren in. haar ogen de, boventoon. Zelf zocht zij troost bij haar "boeken". Haar enthousiasme bij de bevrijding is niet onverdeeld: de mensen hebben het eigenlijk niet verdiend, vindt zij. Voorts blijft de voedselschaarste aanhouden en is er sprake van ergernis en verontwaardiging ten aanzien van de NBS en de represailles tegen zgn. "moffenmeiden".