Schoonderwoerd, J.

‘Deze Paasdagen schitterend weer gehad. We hebben gisteren een flinke fietstocht gemaakt. Over Maarssen door de Bethunepolder, verder naar de Blokkelaan bij Loenen,’ schrijft de zestienjarige Joop Schoonderwoerd (1923-2016) in april 1939. Joop, uit een groot katholiek gezin in Breukelen, houdt een dagboek bij dat grotendeels uit nieuwsberichten bestaat. In augustus datzelfde jaar begint de algemene mobilisatie: ‘Overal in ’t dorp werden grote gebouwen zoals scholen en hotels opgeëist. Naar al die gebouwen werd stro gebracht. In ’t dorp werden grote kookketels geplaatst. Van boeren uit de omtrek zijn paarden opgekocht en tevens vele boerewagens gerequireerd.’ In 1942 gaat hij werktuigbouwkunde studeren aan de M.T.S. in Amsterdam: ’10 september begonnen. Ik moet ’s morgens met de trein van 7.30 mee en stap op Muiderpoort uit. Daarna nog 20 minuten lopen om aan de Plantage Middengracht te komen.’ In de laatste oorlogsjaren wordt door de bezetter inundatie geïnitieerd om mogelijke aanvallen van geallieerden af te slaan. Op 1 april 1944 worden alle mannen in Breukelen tussen de 16 en 60 opgeroepen die zondag om 7 uur in het nabijgelegen Portengen aanwezig te zijn, zo mogelijk met spade. Om te voorkomen dat 2300 ha. zal onderlopen moet een dijk worden aangelegd. Niet verschijnen is strafbaar: ‘Vader en ik gingen om 9 uur. Men was zojuist begonnen, de gehele administratie was in de war. Het maakte niet veel uit dat we naar de kerk waren geweest.’ Een jaar later vernielen de Duitsers opzettelijk een sluis: ‘Vandaag zijn de Moffen begonnen ’t Zandpad te doorsteken, met behulp van opgepikte mannen uit Zuilen. Het water zal dan direct door in de Polder kunnen stromen.’ Dan is het 5 mei: ‘Vanmorgen ontving ik met mijn kristalontvanger het bericht dat Nederland vrij was. Eindelijk vrij!’ aldus de technisch onderlegde Joop Schoonderwoerd, die later ingenieur zal worden.