Dagboekaantekeningen van de laatste oorlogsdagen?

De tweeëntwintigjarige Rotterdammer Jan Mouthaan, leerling machinist bij de NS, begint zijn dagboekje in november 1944, enkele dagen na de Razzia van Rotterdam: ‘De Duitsers liepen schietend door de straat, de meeste mannen gingen naar buiten. Duizenden jonge mannen zijn op die manier weggevoerd. Ik ben niet de straat opgegaan, gelukkig deden ze hier geen huiszoeking.’ Jan woont thuis bij zijn ouders in de Hortensiastraat: ‘We hebben heerlijk gegeten. Aardappelen met een bal gehakt van havermouth. Als je hem voor de Oorlog gekregen had had je hem het raam uitgegooid.’ Broer Piet is al tweeënhalf jaar in Duitsland: ‘Niets meer van hem gehoord. Hoe zou hij het maken?’ In het dagboek komt zijn vriendin geregeld ter sprake: ‘Ali kwam ’s middags. Ze had der haar laten permanenten f8. Maar ja wat heb je aan geld.’ Eind 1944 verslechteren de leefomstandigheden met de dag: ‘Men eigen scheren, dat heb ik Zaterdag voor het laatst gedaan. Nergens zin meer in. We hebben vanavond nog van 17.15 tot 18.45 licht. Maar we mogen niet mopperen in Amsterdam de Haag Utrecht zitten ze 8 weken zonder.’ In december schrijft Jan in de ijskoude huiskamer, waar in weken niet is gestookt: ‘Moeder is ons op wezen geven, voor de gaarkeuken. De persoon een half liter eten per dag. Eet smakelijk. Het trampersoneel zorgt voor de uitdeling. Want de tram ligt al enigen dagen stil. Vanavond slaap ik weer bij Ali, daar brandt de kachel gelukkig nog.’ Die winter gaat hij, met o.a. ene ‘Oomen Kobes’, regelmatig op voedseltocht naar een industriegebied in Rotterdam: ‘De 5x met Oomen Kobes aan de Vondelingenplaat. Een verschrikkelijken reis, met zijn achten in een roeiboot + 8 fietsen, een massa drijfijs in de rivier en hoge golven. Uren door de bagger. 2 dagen weggeweest maar we hadden wat bij ons.’