Oorlogsherinneringen

‘Dezen Oudejaarsavond breng ik, evenals andere jaren, in huiselijke kring door, doch onder hoe geheel andere omstandigheden,’ schrijft Wim Rosier (1918-1975) in zijn omvangrijke dagboek. ‘Nu geen vroolijk radio-programma, vuurwerk of donderbussen, geen bezoekende bekenden, doch buiten duisternis en stilte, onderbroken door het gieren van den storm.’ De student indologie en economie is met oudejaarsavond 1940 thuis bij zijn hertrouwde moeder (zijn biologische vader is overleden) en broer in Rijswijk. Kort daarvoor hebben studentenstakingen plaatsgevonden uit protest tegen het ontslag van Joodse hoogleraren en docenten, ook aan de universiteit te Leiden, waar Wim studeert: ‘’s Middags in Leiden groote beroering,’ aldus Wim op 26 november. ‘Vanmorgen heeft Cleveringa (een hoogleraar), die het college van prof. Meijers zou overnemen, een speech gehouden. Hiervoor waren zóóveel toehoorders opgekomen, dat het tjokvolle Groot-Auditorium hen niet allen kon bevatten. Een andere zaal werd door een luidspreker-installatie aangesloten. De rede werd herhaalde malen door applaus onderbroken en besloten met het zingen van het Wilhelmus. Een twaalftal professoren, waaronder juristen, waren aanwezig.’ In november 1944 worden bij de ‘Operatie Sneeuwvlok’ 52000 mannen opgepakt in Den Haag, Voorburg en Rijswijk. ‘Wij kunnen geen up-to-date nieuws meer krijgen,’ schrijft Wim de avond ervoor in het dagboek, dat grotendeels nieuwsberichten bevat. ‘Vanaf ’s middags 5 uur zitten wij te klungelen met een kaars, olielampje, drijvertje. In den avond berichten, dat er D. zijn aangekomen voor razzia’s.’ Wim weet te ontkomen: ‘6u. eerste waarschuwing dat D. straten aan het afzetten zijn. 7.15 ben ik in mijn schuilplaats.’ De Hongerwinter breekt aan: ‘Hier komt de schaarschte aan alles uit: gebrek aan doodkisten.’ In maart 1945 is het bombardement op het Bezuidenhout in het nabije Den Haag: ‘De rook trok hier over, plus vele verkoolde papieren, vooral uit het Archief van het Paleis van Justitie.’