Herinneringen 1945

Herinneringen van J.G. Tromp, opgeschreven tijdens de Hongerwinter van 1944-1945 en kort daarna. De Amsterdamse bankmedewerker behandelt onderwerpen die hij onderbrengt in korte hoofdstukken, o.a. getiteld Clandestiene Prijzen, Ruilhandel, Rantsoenen en Arbeidsinzet. De aldus ondergebrachte herinneringen geven een indringend beeld van het dagelijks leven in de Amsterdamse binnenstad in die periode. ‘Het is tegenwoordig geen pretje om dood te gaan,’ schrijft hij licht ironisch in Begrafenisproblemen. ‘De lijken blijven 14 dagen à 3 weken boven aarde staan. Wanneer iemand gestorven is, wordt het lijk zo spoedig mogelijk vervoerd naar de Zuiderkerk in de Zandstraat. Dit vervoer geschiedt in een grote bestelwagen, waarin 10 à 15 lijken tegelijk liggen. In de Zuiderkerk worden ze opgeslagen. Men kan zich voorstellen welk een stank dit verwekt. Het zal niemand verwonderen, dat het er krioelt van de ratten.’ In Voedselvoorziening beschrijft Tromp een vader die te voet naar Wieringen trekt voor aardappelen, erwten en bonen. ‘Doodmoe en hongerig, met stukkende voeten van het vele lopen, kwam deze man aan de rand van de stad, bij de pont over het IJ. Hier stond echter een post van de Groene Politie. Onze ‘‘beschermers’’ namen alles in beslag. Is het verwonderlijk, dat deze opofferende huisvader huilde als een kind toen hij thuiskwam?’ Ook de stadsreiniging kampt met moeilijkheden: ‘Mensen, die met hun volle vuilnisemmer geen raad weten, gooien deze op straat leeg, zodat in alle straten kwalijk riekende vuilhopen ontstaan, soms meters hoog.’ Ondertussen vindt zwarthandel plaats op de Nieuwmarkt en het Rembrandtplein, hoek Reguliersbreestraat (vooral handel in sigaretten en shag). De Jordaan blijkt zowaar een broeinest: 'Op de Rozengracht ziet het op sommige tijden zwart van de mensen.’ Tromp weet dat Zweedse wittebroden, in de Hongerwinter bestemd voor mensen in West-Nederland, op de zwarte markt 35 gulden doen: ‘Zijn dergelijke lieden niet waard opgehangen te worden?’ <br/>