Kramer, K.

Boekje met scans van een agenda uit 1944 (al staat er op de voorkant ‘Agenda 1942’) van Klaas Kramer, reder uit IJmuiden, wiens schepen in beslag zijn genomen, die is ondergedoken in het Friese Bergum. Bevat naast aantekeningen fraaie tekeningen. ‘Nieuwjaar 44. Wat zal het ons brengen?’, schrijft de jonge Klaas op zaterdag 1 januari. Op maandag 6 maart 1944 staat hij stil bij een overledene, waarschijnlijk een vriend, Arie geheten: ‘Rondom Hem zijn wolken en donkerheid, gerechtigheid en gericht zijn de vastigheid Zijns troons.’ De laatste dag van dat jaar schrijft hij: ‘Bange zorg voor 1945. Zal het ons de lang verwachte vrede brengen en de angst wegnemen? Welke ons al vier en half jaar het leven tot een verschrikking maakt?’ Op zaterdag 14 april 1945: ‘Canadeesche tanks bij Quatre-Bras. Onze bevrijding een feit!!’ Op zaterdag 5 mei: ‘NEDERLAND VRIJ!’ Op de boerderij waar hij verblijft schrijft hij in juli 1944 een brief aan zijn ‘levensgezellin’ in IJmuiden, met wie hij trouwplannen heeft: ‘Nu is het, in tegenstelling met gisteren weer mooi weer. In ’t vooruitzicht dat ik onder voorbehoud der omstandigheden volgende week weer bij je kom, wordt het ook een beetje lichter. Wat moesten we anders hè? Als we niet het vooruitzicht hadden even bij elkaar te zijn en te kibbelen over levensvragen of laag bij de grondsche oppervlakkigheden, weet je wel? Samen te spreken over de toekomst die we het liefst zoo paradijsachtig mogelijk willen voorstellen met badgeyser, radio, pijp en sloffen, en… luiers bij de haard te drogen. Ja, ja. Maar zoover is het nog niet drolletje!’ Op het onderduikadres moet natuurlijk ook gewerkt worden: ‘Ik ga direct de geit weer melken. M’n allerdaagse werkje! ’s Morgens moet ik om kwart voor zeven m’n bed uit. Dit is verplichting en het bevalt me best.’