Holländisches Lager Wachendorf

''s Morgens om 7 uur ons huis in rep en roer door gebons en geroep aan de voordeur. Allen sliepen nog, maar na enige malen herhaling en steeds harder geschreeuw ga ik naar beneden om te openen (in nachtgewaad),’ schrijft André van der Weerden (1911-1977) in zijn verslag over zijn tewerkstelling in Duitsland. Op 10 november 1944 wordt hij opgepakt bij de razzia van Rotterdam. Met echtgenote Goela Petronella woont hij in bij ‘de oude dames Kok’ te Overschie: ‘Goeltje bedwingt zich goed, doch komen toch enige waterlanders tevoorschijn. Een kort maar smartelijk afscheid - geeft me een heel brood mee, boter, een flesch melk, een paar appels. Van de Dames Kok een stuk kaas, eigen gebakken koeken, een rol drop, afscheid, weg gaat ie.’ Minutieus beschrijft André wat er vervolgens gebeurt: ‘Lange rijen mannen van alle leeftijden stromen langs ons heen, er schijnt schier geen eind aan te komen. Verschillende vrouwen hebben kans gezien op straat te komen om hun man één en ander nog na te brengen; er wordt gehuild en als het oponthoud te groot wordt schieten de soldaten in de lucht waardoor het gekerm en geschreeuw nog heviger wordt.’ Die nacht wordt doorgebracht op Rijnaken, die de dwangarbeiders ‘s morgens naar Amsterdam brengen: ‘Deze nacht zal ik nooit vergeten. In het pikdonkere, smerige ruim, waar de condensatiedruppels ons van bovenaf op gezicht, handen en kleren druppelen. Vanwege het pikkedonker heeft onze schuit ergens liggen wachten totdat het ging schemeren. Het bleek dat we op de Lek lagen. Om 11 uur ’s morgens meert de ''Jacobi’’ aan, voor één van de grote loodsen aan het IJ.’ Dan volgt de reis naar Noord-Duitsland, waar André in Lager Wachendorf o.a. tankgrachten moet graven. Bij de bevrijding heeft hij tbc, waar hij thuis in Overschie ook zijn echtgenote mee besmet.