Aanteekeningen bij Memorie

‘Mijn beide zoon’s, brave dappere jongens, zijn in den strijd tegen het bolsjewisme gesneuveld. Adriaan, de oudste, vond nabij Charkof den heldendood als laatste man bij zijn machinegeweer. Onno, de jongste, werd 28 October 1944 ± 50 KM ten oosten van Libra door een buikschot zwaargewond en stierf op 8 December in tegenwoordigheid van mijn vrouw, mijn jongste dochter en mij zelve in een lazareth te Neufahrwasser nabij Danzig,’ aldus ingenieur A.B., woonachtig te Driebergen. Zijn 1200 pagina’s tellende verslag bestaat vooral uit ingeplakte krantenknipsels, politieke beschouwingen en uit wetenschappelijke boeken overgeschreven fragmenten. ‘Mijn vrouw, nimmer lid der N.S.B., werd in een concentratiekamp ingesloten. Moedig en flink heeft zij de onrechtvaardige en onwaardige behandeling haar aangedaan gedragen. Den 12-den October 1945 is zij in vrijheid gesteld en woont nu in ons leeggeplunderde huis.’ Zelf zit A.B. dan in Kamp Amersfoort: als collaborateur en overtuigd nationaalsocialist brengt hij van juni 1945 tot mei 1947 in interneringskampen door. ‘Nu weet ik dat men schamper zal lachen en tot mij zal zeggen: ,,Wat is er van al die idealen terechtgekomen en wat is de practijk geworden van het Nationaal-Socialisme?’’ Dan kan en wil ik niet ontkennen dat dit veel, zeer veel teleurstelling gebaard heeft en dat door lieden die zich Nationaal-Socialist noemen onmenschelijke wreedheden en sterk af te keuren handelingen bedreven zijn, welke ik nimmer voor mogelijk gehouden had.’ Tot besluit van het relatief korte autobiografische gedeelte van dit omvangrijke handgeschreven verslag schrijft de jurist: ‘Verder verloor ik door mijn Nationaal-Socialist worden vele goede vrienden, ontstond er een verwijdering met mijn familie, werd mijn jongste dochter op school geplaagd en beleedigd, mijn huis geplunderd en alle inboedel, schilderijen en boeken enz. gestolen en verloor ik ook mijn betrekking.’