Nerhoven 1944

Door de terugtrekkende Duitsers op Dolle dinsdag in september 1944 is dit pand opgeblazen en in brand gestoken. Na de oorlog is dit pand gesloopt en verdwenen. Verwoestingen op Nerhoven in 1944. De boerderij stond kortbij de afrastering van het vliegveld. Op de achtergrond een wit plakkaat met daarop waarschijnlijk een tekst met verboden toegang Bevrijdingsoptocht, hier een groep van tennisclub Swift. De verre voorganger van TC Gilze <p>Ter gelegenheid van de viering van 75 jaar bevrijding werd een tentoonstelling ingericht in het heemgebouw 't Oude Raadhuis in Gilze. Deze tentoonstelling werd op de eerste zondag van november 2019 geopend voor publiek. In maart 2020 was het laatste keer dat deze bezocht kon worden. In verband met de coronacrisis werd door het kabinet besloten de publieksruimtes te sluiten. Helaas kon de tentoonstelling in dat jaar niet meer worden geopend. Voor de foto's van deze tentoonstelling klik dan op deze <a href=" https://www.heemkringmolenheide.nl/tentoonstelling-bevrijding-en-wederopbouw/">weblink</a>:</p> Door een bombardement vernielde boerderij op Nerhoven in1944 Duitse vliegtuigen boven Gilze 10-5-1940 In juni 1942 was de opening van het spoorlijntje dat het kamp Prinsenbosch verbond met het vliegveld. De foto's werden opgenomen in het Luftwaffeblad 'Der Adler' nr. 25 van 15 dec. 1942, onder de titel: 'De Vliegende Hollander' of 'ieder vliegveld zijn spoorlijntje! En daaronder de tekst: 'Auf einem Feldflugplatz im Westen haben deutsche Flieger in ihrer Freizeit eine Kleinbahn zum nächsten Ort gebaut, der sie den Namen 'Fliegender Holländer' gaben'. Toch wordt de verbinding, die bijna vijf kilometer lang is, met zelfs draaischijven aan de eindpunten, bepaald geen succes. Veelal moet bijna stapvoets worden gereden vanwege de gebrekkige aanleg van de rails maar desondanks ontspoort soms de locomotief. In 1944 wordt de verbinding uiteindelijk opgeheven. Het ergens in Nederland gevorderde stoomlocomotiefje trok de primitieve wagens over de smalspoorrails. De start was bij kamp Prinsenbosch vóór de parkeerplaats van het huidige gebouw 70, aan de Maastrichtse Baan, verder langs de Chaamseweg tot café Brooijmans ( nu eetcafé Den Brooij), dan via de landerijen naar de Biestraat en de Bavelse Poort, om te eindigen op het terrein van het oude vliegveld Molenheide <p>Cornelius Antonius van Opstal, geboren op 19 oktober 1920, als dienstplichtig soldaat opgeroepen in de mobilisatietijd voor de Tweede Wereldoorlog. Hij behoorde tot de lichting van 5 februari 1940, het 6e Regiment Infanterie 6e Depot Bataljon in Roozendaal</p> Op het Plein wordt de bevrijding van Gilze gevierd. Op de achtergrond een tank en de villa Mol Op 15 augustus 1944, Maria Hemelvaart, verschijnen een zeventigtal Engelse bommenwerpers van het type Avro Lancaster boven het vliegveld, vergezeld van Mosquito's die lichtfakkels uitwerpen om de bommenwerpers een richtpunt te geven. Vanaf 12.10 uur dalen de bommen neer op het vliegveld en de rookpluimen verduisteren het vliegveld. De start en landingsbanen zijn grondig vernield. Deze keer zijn maar weinig bommen buiten het doel gevallen en niemand heeft letsel opgelopen. De Duitse Flakinstallatie heeft ook geen enkele Lancaster kunnen raken Hein (tweede van links) moest dienst nemen in het Duitse leger Hij sneuvelde op 4-2-1945 in het noord-oosten van Duitsland De vier kerkdorpen van de gemeente Gilze en Rijen hebben in de Tweede Wereldoorlog méér gevolgen van oorlogshandelingen gekend dan andere plaatsen door de aanwezigheid van het door de Duitse bezetters ingenomen vliegveld. De gemeente besloot om ingaande 2014, in samenwerking met Heemkring Molenheide, ieder jaar herinneringsborden te plaatsen ter herdenking van die tragische gebeurtenissen. ‘De ramp in de Wagenstraat – maandag 26 februari 1945 ‘Dies ater’ (= een zwarte dag) voor Gilze! Even over het middaguur dringt een laagvliegende V1 in het huizencomplex Lange Wagenstraat, vlak tegenover de zuivelfabriek. En ontploft er in de naast elkaar liggende woningen van Segers, J. Broeders en A. Weterings. Meerdere personen, van hun werk op de akkers naar hun middagmaal gaande, zagen het ongeluk gebeuren; één seconde en de ruïne lag er. Lag er totaal tot gruis en puin. Zelf was ik er, op weg naar Van Tiel, juist gepasseerd en weer met mijn fiets op het Plein, toen er een formidabele schok weerklonk en al wat nog ruit was in die omgeving kletterend op de grond neerkwam. Ik zag een vette zware rookkolom ergens van rond de boterfabriek opstijgen en was direct ter plaatse. Alreeds waren tal van nijvere handen, waaronder vele Engelse soldaten in het puin aan het graven. Er werden negen doden naar boven gehaald en verschillende gewonden konden gelukkig nog uit de chaos van balken, zolderribben en omgevallen muren worden bevrijd. Wagenmaker Weterings had twee kinderen te betreuren, bij Jan Broeders viel een dochter als offer, terwijl het huisgezin Segers hun moeder en twee kinderen naar het graf zag dragen. Daarenboven vond men nog een tweetal verongelukte kinderen naast de zuivelfabriek, waar juist op dat uur de soepbedeling placht te geschieden en waar zeker honderd jongens en meisjes stonden te wachten. Een jongen van Sjef Vermeeren en een dochter van Peters, Molenstraat. Kort nadien overleed in het ziekenhuis nog een gewond kind van Verheyden. De zuivelfabriek met directeurswoning was goeddeels verwoest, evenals de grote graanmagazijnen van Willemsen en de lederfabriek De Vet en Verster, die in de Wagenstraat haar magazijn had. De woning van Wouters ernaast was moeilijk herstelbaar en een tiental andere huizen had een soortgelijk lot getroffen.’ (Uit het dagboek van Arnold Verster). Slachtoffers V1 op maandag 26 februari 1945: Engelina Johanna Segers – de Vet, 49 jaar Elisabeth Antonia Adriana Segers, 16 jaar Adriana Maria Segers, 10 jaar Adriana Jacoba Wilhelmina Weterings, 17 jaar Maria Jacoba Mathea Weterings, 9 jaar Rufina M. Broeders, 29 jaar Franciscus Adrianus Peters, 5 jaar Adrianus Johannes Josephus Vermeeren, 11 jaar Franciscus Cornelius Verheijen, 8 jaar De jaarlijkse dodenherdenking op 4 mei op het kerkhof in Gilze. Hier worden kransen gelegd door burgemeester René Roep en zijn echtgenote. Voor de vliegbasis door de commandant Theo ten Haaf en zijn echtgenote. De kransen worden gelegd bij het gemeenschappelijk graf van omgekomen burgers uit Gilze De Duitsers vorderden in oktober 1940 diverse gebouwen in de gemeente voor de legering van hun troepen en de opslag van materialen. Tot die gebouwen behoorden ook scholen, zoals de jongensschool in Gilze. Gedeelten van fabriekspanden en andere gebouwen werden noodgedwongen als leslokaal voor de jongens ingericht. Zo werden er in Gilze klassen ondergebracht in de bewaarschool voor meisjes, de zolder van looierij Joosen aan het Steenakkerplein, het oude gemeentehuis aan de Nieuwstraat, het patronaatsgebouw en de zolder van de sacristie. De schoolleiding moest soms creatief omgaan met het ruimtegebrek.<p>Op de foto de eerste klas met juffrouw Raaymakers (l) en juffrouw Dekkers (r). Uiterst rechts: onbekend. Tweede rij van rechts: Ad Louws, Jan Diepstraten, Bertus van Gool, Sjaak Clemens. Derde rij van rechts: Jos Botermans, Herman Pijpers, Frans Wouters, Piet Smeekens, Kees Huybregts, Charles Jacobs. Vierde rij van rechts: Kees Broeders, onbekend, Harrie Tielemans, onbekend, Harrie Aarts, onbekend.Vijfde rij van rechts: Henk Bongenaar, Henk van den Ouweland, Jos Ermen, Jozef Aarts, Kees Diepstraten. Zesde rij van rechts: Piet Kuijpers, Toon Faes, Jan Wouters, Henk de Jong, onbekend, Henk Graafmans. Tweede rij van links: Remie Coppieters, onbekend, onbekend, Sjaak Vermetten, onbekend.Uiterst links: onbekend, Guus Gerrits, onbekend, onbekend, Wim van Bezouw</p><p><br></p> <p>De vier kerkdorpen van de gemeente Gilze en Rijen hebben in de Tweede Wereldoorlog méér gevolgen van oorlogshandelingen gekend dan andere plaatsen door de aanwezigheid van het door de Duitse bezetters ingenomen vliegveld. De gemeente besloot om ingaande 2014, in samenwerking met Heemkring Molenheide, ieder jaar herinneringsborden te plaatsen ter herdenking van die tragische gebeurtenissen.</p><p>Samen met de houtvester bezochten enkele officieren van het Luftgaukommando Holland al in de herfst van 1940 het Prinsenbosch tussen Gilze en Chaam. Ze oriënteerden zich uitvoerig in het honderden hectaren grote bosgebied. Ze lieten hun oog vallen op een gebied ter grootte van ruim dertig hectare. Over de plannen die de Luftwaffe met dit stuk bos had, lieten ze weinig los. </p><p><b>Groot bouwproject</b></p><p>Maar in het voorjaar van 1941 werd duidelijk, welke bedoelingen de Duitsers met het Prinsenbosch hadden. Ze begonnen met de voorbereidingen van een kennelijk heel groot bouwproject. Kamp Prinsenbosch. Ze paalden de omtrekken af van enkele grote en heel veel kleinere gebouwen. Na de bomen te hebben gerooid groeven ze de afgepaalde stukken af. </p><p> Ook aan de overkant van de Nieuwe Maastrichtsebaan groeven de Duitsers sleuven voor de funderingen van enkele gebouwen. Ze onteigenden hier op korte termijn de nodige akkers en weiden van Gilse boeren. Toen de lente vorderde, draaiden de bouwactiviteiten al snel op volle toeren. Ze werkten met een grote voortvarendheid en in ijltempo. Ook legden ze de beddingen voor de wegen bloot, vulden die met zand en bestraatten ze met klinkers. De Hoogstraat, tot dan toe een zandweg vanaf het Prinsenbosch naar de Bavelseweg, kreeg ook zo’n verharding. De buurtbewoners hadden er in ieder geval nog enig profijt van. De bestrating verbeterde de bereikbaarheid. Ook legden de Duitsers waterleiding en elektriciteit aan, vanaf Gilze-dorp, langs de Chaamseweg. </p><p>Nederlandse aannemers en onderaannemers voerden nagenoeg het hele bouwproject uit; inwoners uit Gilze en omgeving vonden er goed betaald tijdelijk werk. Ondanks de snelle voortgang werd alles opvallend degelijk en zwaar uitgevoerd. Er was geen twijfel aan dat dit een permanente bebouwing werd. </p><p><b>In de watten leggen</b><br></p><p>Ook de bestemming van de gebouwen begon zich nu duidelijker af te tekenen: woon- en slaapgebouwen voor Luftwaffepersoneel. In de eerste plaats voor vliegtuigbemanningen. Dat viel af te leiden uit de ongewone luxe en het royale comfort waarmee de huizen werden ingericht. Dat de vliegers en andere bemanningsleden in de watten werden gelegd, had te maken met de zware lichamelijke en psychische belastingen waaronder ze moesten werken. </p><p>Ook konden vanuit Prinsenbosch bij een aanval de noodzakelijke bureaus en apparatuur blijven functioneren, net als belangrijke verzorgende onderdelen als keukens en voedselopslag en dergelijke. Een aanval was immers in de meeste gevallen gericht op uitschakelen van het vliegveld, dus was dat vooral doelwit. </p><p><b>Vriendelijk dorp </b></p><p>De Duitsers bouwden het kamp zo, dat het er van bovenaf uitzag als een vriendelijk dorp. Mocht een Engelse piloot het al kunnen vinden en vooral als Duits kampement herkennen, dan waren daar de ruim zestig centimeter dikke, uit Hollandse baksteen opgetrokken muren en hoge ramen met stalen luiken. Die boden redelijk bescherming tegen een afgeworpen bom. Door ruim 15 centimeter dikke betonnen plafonds te gebruiken, waren de Duitsers ook op fosforbrandbommen voorbereid. Die konden wel door de dofgrijze dakpannen vallen, maar het dikke plafond hield de staafbrandbommen tegen, terwijl de temperatuur naar beneden weinig of geen invloed had. In elk geval hadden bewoners redelijk de tijd om het gebouw in geval van brand veilig te verlaten.</p><p>Er werd van alles aan gedaan om het verblijf op Prinsenbosch zo aangenaam mogelijk te maken. De gebouwen hadden allemaal een kolengestookte verwarming en gezellig en praktisch ingerichte woon- en leefvertrekken. Ook aan de sanitaire voorzieningen was grote aandacht besteed. Meubilair, vloerbedekking en vitrage waren met zorg gekozen en moesten de sfeer vervolmaken. In twee grote gebouwen (het huidige 45 en 11) waren moderne keukens en eetzalen ondergebracht, en film-, instructie- en recreatieruimten. Onder de vloer van het keukengebouw diende de enorme kelder als opslagplaats voor levensmiddelen, drank en eetgerei. Al het aardewerk, tafelbestek en dergelijke was voorzien van het Luftwaffe-embleem met adelaar en hakenkruis. </p><p>Toen in de herfst van 1944 de R.A.F. hier haar intrek nam, hadden de manschappen er geen probleem mee het Duitse eetgerei te gebruiken. Ook gingen er zeker diverse stukken mee naar Engeland als souvenir</p> <p>Op maandagmiddag 27 oktober 2025 werd door burgemeester Alssema samen met nabestaanden van de slachtoffers op het kerkhof in Gilze een nieuw oorlogsmonument onthuld. Op dit monument staan alle namen van inwoners die tijdens de Tweede Wereldoorlog om het leven kwamen. Ze staan op volgorde van overlijdensdatum. Dit monument is een initiatief van heemkring Molenheide in samenwerking met de gemeente Gilze en Rijen</p> <p>In het kader van de herdenking van 75 jaar bevrijding van de Tweede Wereldoorlog hangen er van medio maart tot medio mei 2020 in onze vier dorpen grote billboards aan lantaarnpalen, 66 in totaal. Op ieder bord staat een gebeurtenis uit de Tweede Wereldoorlog, afgebeeld met twee foto’s en de bijbehorende tekst. Met daarbij een citaat van een jonge dorpsgenoot als antwoord op de vraag: “Wat betekent vrijheid voor jou?” De lantaarnpalen zijn versierd met vlaggen van onze bevrijders. Op een aantal borden vind je ook een QR-code. Door deze code te scannen kom je op de website van Heemkring Molenheide. Daar krijg je meer informatie over die bepaalde gebeurtenis. De billboards in de vier kerkdorpen hebben steeds betrekking op de gebeurtenissen in dat kerkdorp in de periode 1940-1945.</p> <p>Waar hangen de borden van het bevrijdingslint? – Molenschot: Schoolstraat, Veenstraat (7 borden) – Hulten: Oude Baan (7 borden) – Rijen: Julianastraat, Stationsstraat, Hoofdstraat (26 borden) – Gilze: Kerkstraat, Nieuwstraat (26 borden)</p> In de vroege nacht van 5 september 1940 stort in de Nieuwstraat een zwaarbeladen Duitse bommenwerper neer. Zeven burgers en de bemanning van het vliegtuig komen hierbij om het leven. Drie woningen raken totaal vernield <p>Het uitgewerkte dagboek van Maria Jansen. Zij beschrijft de gebeurtenissen vanaf 1 januari 1944 tot en met april 1945. Haar leven tijdens de oorlog op de boerderij praktisch naast het vliegveld Gilze-Rijen&nbsp;</p> <p>Mobilisatie Gilze 1939. Nederlandse militairen in de omgeving van Gilze. Het betreft hier het 1e Regiment Wielrijders. De motor met zijspan had dit kenteken tot januari 1940 en kreeg daarna een militair kenteken</p> Na de inval van het Duitse leger op 10 mei 1940 werd kort daarna beslag gelegd op vliegveld Molenheide en het in aanleg zijnde vliegveld Nerhoven. Na het kappen van bomen en het vorderen van huizen en boerderijen was in september 1940 een groot vliegveld, onder de naam Fliegerhorst Gilze-Rijen, klaar om bommenwerpers te laten opstijgen en landen voor bombardementen op Engeland. Daarna zocht de Duitse bezetter naar een rustig onderkomen voor het vliegend personeel en vond het terrein van Prinsenbosch daartoe geschikt. In het voorjaar van 1941 startte de bouw van legeringsgebouwen in een villa/boerderijstijl met muren van zestig centimeter dik, kleine ramen met luiken en een vensterbank voor zandzakken, een toegangsdeur van massief eikenhout en plafonds van vijftien centimeter beton. Afgerond met pannen op het dak leek het complex vanuit de lucht op een woonwijk. De gebouwen werden voorzien van sanitair en een kolenkachel, terwijl er ook aandacht was voor badhuizen, ontspanning, zoals een filmzaal en een kegelbaan, en instructielokalen. Er kwam een afrastering om het terrein van dertig hectare met bewaakte toegangen aan de Chaamseweg en de Hoogstraat, die verhard werd met klinkers. In het voorjaar van 1942 werd nog een smalspoor van vijf kilometer aangelegd voor een locomotief en open wagens, lopend van de Nieuwe Maastrichtsebaan, de Chaamseweg, de (verdwenen) Oude Straat en de Biestraat naar de Bavelse Poort, de toegang tot het vliegveld. Omdat het vervoer van vliegend personeel veel hinder ondervond van het voorzichtige, langzame rijden en de vele ontsporingen door de instabiliteit van dit spoor, werd de lijn begin 1944 afgebroken om dienst te gaan doen voor vervoer van materieel vanuit de Dongense loswal, een plan dat nooit is gerealiseerd. Met een korte onderbreking rond Dolle Dinsdag, 4 september 1944, is het complex in gebruik gebleven van de Duitsers tot de bevrijding van Gilze op 27 oktober 1944, zonder ooit te zijn aangevallen Op 23 oktober 1940 vorderde de Duitse bezetter de jongensschool in de Raadhuisstraat. De klassen werden op diverse plaatsen ondergebracht. Eind 1942 kwam er ruimte vrij in de leerlooierijen, omdat de grondstof was uitgeput. Op de zolder van leerlooierij P. Rouws in de Oranjestraat werden vijf klaslokalen gemaakt voor circa 200 leerlingen. Vóór de fabriek werd een schuilkelder gebouwd Boerderij op Nerhoven, getroffen door het bombardement op het vliegveld op 15 augustus 1944 <p>Flyer 75 jaar bevrijdingsconcert<br>Div. bidprentjes van oorlogsoverledenen</p><p><u>De In de doos genoemde bidprentjes zijn gebruikt bij de tentoonstelling Bevrijding en Wederopbouw&nbsp; Sept 2024 en gearchiveerd in archiefdoos 40151</u></p> In de vroege ochtend van 5 september 1940 voltrok zich een ramp in Gilze. Net na middernacht stortte een Duitse bommenwerper, type Heinkel HE 111 neer op de woning van Van Wezel, hotel De Kronen en omgeving. Het vliegveld was nog maar net operationeel. De verslagenheid was groot onder de bevolking van Gilze en omgeving. Er waren 11 slachtoffers te betreuren, 5 personen van de Fam. van Wezel, Jan Vermeulen en J. van den Broek. En dan nog de gehele Duitse bemanning van de bommenwerper, 4 personen. De ravage was groot, de Nieuwstraat lag ter plaatse vol met puin, glas en vliegtuigresten. Drie huizen en een schuur waren geheel verloren Geallieerde militairen, gesneuveld tijdens gevechten rond het vliegveld 1940-1945, op het kerkhof van Gilze <p>Zo zag de pastorie er uit bij de bevrijding van Gilze. Vanaf 1614 deed een oude boerderij op de kruising van de Kerkstraat en de Alphensebaan dienst als woning voor enkele pastoors. Maar dit pand werd overgenomen door de zusters die een gasthuis begonnen in Gilze. Pastoor van Dijk kocht in 1815 een woonhuis aan het huidige Bisschop de Vetplein. In tegenstelling tot de andere kernen van de gemeente lag de pastorie van Gilze daarmee niet direct naast de kerk, maar op loopafstand van de kerk. Het pand kwam in 1830 in het bezit van de rooms-katholieke gemeente. In 1942 vorderden de Duitsers de pastorie. Op 10 februari 1944 werd het pand bij een bombardement verwoest. Na de Tweede Wereldoorlog is de pastorie opnieuw opgebouwd. In 1997 verkocht de parochie het pand aan de Rabobank en sindsdien heeft Gilze geen pastorie meer. Parochiecentrum De Sleutel is gevestigd in de kerk. Deze foto is gemaakt vóór 27 oktober 1944. Op die datum een paar uur voordat de Polen het dorp binnentrokken werd de kerktoren door de Duitsers opgeblazen </p> Op de dag van de bevrijding van Gilze werd een deel van de kerk (toren) met dynamiet door de Duitsers opgeblazen. Hier de restanten Poolse bevrijders in de Aalstraat op 27 oktober 1944. Op de achtergrond de schoenfabriek van de Jong (later Aarts) Vliegveld Engelse Spitfires 1944 <p>De vier kerkdorpen van de gemeente Gilze en Rijen hebben in de Tweede Wereldoorlog méér gevolgen van oorlogshandelingen gekend dan andere plaatsen door de aanwezigheid van het door de Duitse bezetters ingenomen vliegveld. De gemeente besloot om ingaande 2014, in samenwerking met Heemkring Molenheide, ieder jaar herinneringsborden te plaatsen ter herdenking van die tragische gebeurtenissen.</p><p>Het luchtalarm ging af op maandag 7 augustus 1944. Om te beginnen om half tien ’s morgens. In het zuiden vlogen veel bommenwerpers voorbij, begeleid door jagers. De lucht was vrij helder met verspreide bewolking. Om tien voor elf werd opnieuw alarm gemaakt. Uit het zuidoosten naderde een for­matie van ongeveer vijftien Liberator-bommenwerpers. Een brede strook van condensatiestrepen trok langs de hemel in de richting van Gilze. Plot­seling vielen enkele tientallen bommen naar beneden; ze kwamen aan de Rielse Baan neer. Een man raakte vrij ernstig ge­wond aan de rechterschouder. </p><p><b>Doden en gewonden</b></p><p>Het zware afweergeschut begon te vuren. De bommen­werpers stuurden met vol motorvermogen op het vliegveld aan. Nieuwe series bommen vielen naar beneden, met nog veel ernstiger gevolgen. Ze sloegen in tussen de huizen op Verho­ven, niet ver van de plaats die een maand geleden ook al ge­troffen werd. Dit keer vonden vier personen onmiddellijk de dood; H. Brou­wers en diens zoon, de echtgenote van A. van Engelen en G. Heeren uit Rucphen. Zwaargewond raakten A. Broeders en A. van Engelen-Broeders. Drie personen raakten licht gewond: de zusjes Nel en Jo Persoons, resp. 13 en 14 jaar oud, en J. Broeders jr. Het huis van J. Broeders stond in brand. </p><p>De rest van de bommen viel in het open veld en op het vliegveld, waar Luftwaffesoldaat Knappmann sneuvelde.</p><p>De blokploeg Verhoven van de Luchtbeschermingsdienst (LBD) meldde het gebeurde direct aan het hoofd van de LBD in Gilze en verzocht dringend om medische hulp en assistentie van de brandweer. Geeste­lijke hulp was op dat moment al aanwezig. A. Botermans kreeg de algehele leiding van de hulpverlening. Hij stuurde om kwart over twaalf een ordonnans uit naar het getroffen gebied om inlichtingen. Die kwam terug met de al vermelde feiten en het verzoek om met spoed een ziekenwagen te sturen. Dit verzoek ging telefonisch naar het St. Ignatiusziekenhuis in Breda, maar voor­dat de ziekenwagen ter plaatse was, waren de gewonden al met een ambulance van de Luftwaffe naar Breda gebracht. Kor­te tijd later meldde het ziekenhuis, dat A. Broeders intussen was over­leden. </p><p><b>Uitwijkdoel</b></p><p>Om twee uur ’s middags vroeg de Ortskommandant telefonisch aan de LBD in Gilze of er ook blindgangers waren aangetroffen. Dit bleek inderdaad het geval; vier stuks aan de Rielsebaan en verschillende andere op Verhoven. De luchtbeschermingsdienst plaatste er waarschuwingsvlaggen, totdat 'vrijwil­ligers' van het vliegveld ze opruimden. </p><p>De burgemeesters van Alphen en Riel en Gil­ze en Rijen rapporteerden, dat aan de Rielse Baan 48 splinterbommen van ten hoogste vijftig kilogram terechtgekomen waren en op en nabij Verhoven nog eens ongeveer tweehonderd stuks. De projectielen die op het vliegveld neerkwamen zijn hierbij niet meegerekend. </p><p>De Liberators behoorden tot de tweede Bombardementsdivisie, die die dag een aantal doelen in België aanviel. Een van de formaties had Gilze-Rijen blijkbaar als uitwijkdoel gekozen</p> Dinsdag 15 augustus 1944, 12.15 uur. Het vliegveld Gilze-Rijen onder de bommenhagel van honderd Lancasters. De stofwolken van de eerste bommen trekken reeds op terwijl nieuwe bommen vallen Een foto van het manuscript van het oorlogsdagboek van Piet Pijnenburg. Piet was tijdens de oorlog ambtenaar op het gemeentehuis in Gilze. Over de periode 1944 en 1945 hield hij een dagboek bij. Dit dagboek is door de Heemkring - samen met drie andere oorlogsdagboeken - uitgegeven onder de titel: 'In de greep van de meedogenloze'. Het boek is nog verkrijgbaar bij de Heemkring http://www.heemkringmolenheide.nl/site/webwinkel <p>De dreigende oorlogssituatie in 1939 en het dreigende gebrek noopten de regering maatregelen te nemen. Die werden geregeld in de Prijsopdrijvings- en Hamsterwetten, de Distributiewet van 1939. De technische uitvoering werd opgedragen aan het Centraal Distributiekantoor in Den Haag. Hieronder vielen 479 distributiekringen. Ze verzorgden de distributiegoederen over de consumenten en kleinhandelaren. In Gilze was distributiekring 240 gevestigd. Hieronder vielen de volgende gemeenten: Alphen, Baarle-Nassau, Chaam, Dongen en Gilze en Rijen. Aanvankelijk was de dienst gevestigd in het nieuwe raadhuis op Nerhoven. Omdat er in het begin slechts enkele artikelen op de bon waren, de distributie begon op 16 okt. 1939 met suiker, werkte er de eerste tijd slechts een bescheiden aantal ambtenaren. Na het uitbreken van de oorlog nam het aantal goederen dat alleen nog op de bon verkrijgbaar was, zeer snel toe. Eind 1940 bestond 70% van de totale uitgaven voor voedsel uit gerantsoeneerde voeding. De distributiediensten groeiden snel en men had in den lande 12.000 arbeidskrachten in vaste dienst. Kring 240 telde al gauw zo'n kleine 50 medewerkers en medewerksters. De beschikbare ruimte in het nieuwe raadhuis was daardoor al snel te klein en mede omdat de Duitse krijgsmacht steeds meer vertrekken in het raadhuis ging vorderen moest de distributiedienst verhuizen. Omdat men met het gemeentelijk bestuursapparaat weinig had te maken, de burgemeester had wel de uiteindelijke verantwoordelijkheid, gaf het elders onderbrengen in dat opzicht weinig problemen. Zo nam men zijn intrek in het oude raadhuis aan de Nieuwstraat 22. Het gebouw moest men delen met andere overheidsdiensten. Zo was er bijvoorbeeld ook het postkantoor gehuisvest. Onder de grote trap in het gebouw bevond zich de kluis, waarin alle distributiebescheiden opgeborgen lagen. De kassier en de sub-kassier zorgden voor de bonnen. Dat hield onder andere in, dat bij luchtalarm, en dat werd nogal eens gegeven, alles terug in de kluis gelegd moest worden. Na de oorlog, toen geleidelijk aan steeds meer artikelen van de bon gingen, nam het aantal arbeidskrachten weer af. De distributiedienst werd overgeplaatst naar Tilburg en op 1 juni 1948 volgde de liquidatie van kring 240 met eervol ontslag van alle nog in dienst zijnde ambtenaren</p> Na het afbreken van de molen van Willem van Hoek aan de Lange Wagenstraat in 1879, bouwden zijn kinderen in 1880 een nieuwe molen ten noorden van het dorp op honderd meter ten westen van de Nieuwstraat (nu Jagilstraat). Vanaf 1890 bleef daar alleen Willem van Hoek als molenaar over. In 1918 werd de molen verkocht aan de Coöperatieve Landbouwvereniging St. Petrus Banden die eerst C. Leppens en daarna J. Jansen als molenaar aanstelden. In de volksmond werd de molen sindsdien de 'Boerenmolen genoemd. In 1930 kreeg de molen nog een dieselmoter en een pakhuis met maalinrichting. Tijdens de Tweede Wereldoorlog diende de molen als schuilplaats bij luchtalarm, maar op 10 oktober 1944 bliezen de Duitse bezetters de molen op. Op de foto zijn de drie maalstoelen te zien voor respectievelijk bakkersbloem, voedergoed en gebroken koek <p>Tijdens de Tweede wereldoorlog kwamen de generaals Albert Kesselring en Karl Hülshoff op het vliegvel Gilze-Rijen op inspectie. Datum onbekend&nbsp;</p> Op 5 juli 1944 om 8.48 uur kwamen twee formaties bommenwerpers over Gilze om het vliegveld te bombarderen. Door het bewolkte weer vielen vele bommen op het dorp, waarbij een enorme ravage werd aangericht en vele doden en gewonden vielen. De tweede formatie van achttien bommenwerpers raakte ook Nerhoven om 8.51 uur, zoals op de foto is te zien Molen is op het eind van de oorlog (oktober 1944) door de Duitsers opgeblazen. De molen is nooit meer herbouwd