Johan Willem Kok

Ook bekend als: Johan

Johan Willem Kok is op 23 april 1915 in Den Haag geboren en woont in de Zuiderparklaan 285. Hij is journalist bij achtereenvolgens drukkerij Van Haringen en uitgeverij- en dagbladbedrijf 'De Nederlanden'. Hij heeft de vakschool voor typografie en het Taleninstituut Rees doorlopen en het diploma Engelse handelscorrespondentie behaald. Wegens het demonstratief dragen van uit munten gezaagde afbeeldingen van koningin Wilhelmina wordt hij door de Gestapo opgepakt. Na verhoor op het Binnenhof wordt hij vrijgelaten met de opdracht zich te melden bij de keuring voor werk in Duitsland. Hij wordt goedgekeurd en op transport gezet naar Düsseldorf. Daar moet hij werken in een papierfabriek van Paulmann & Kelleman. Als hij weigert de nazigroet te brengen wordt hij slechter behandeld. In juli 1941 slaagt hij erin naar Zwitserland te vluchten. Met een trein bereikt hij Keulen; dan reist hij door naar Mainz, Heidelberg, Karlsruhe, Kehl en Strassbourg. Daar neemt hij de tram naar Colmar en vervolgens de trein naar Muhlhousen. Vandaar trekt hij te voet de Zwitserse grens over. Bij het plaatsje Boucourt wordt hij door Zwitserse gendarmes gearresteerd en acht dagen opgesloten in de gevangens van Porrentruy, daarna in het kamp Cossonay. Met hulp van het Nederlandse consulaat in Bern komt hij vrij. Eenmaal weer in Frankrijk wordt hij gearresteerd door Franse gendarmes, maar ze houden hem uit handen van de Duitse politie. Hij mag kiezen: óf tewerkstelling in het kamp Chateauneuf, óf werken bij de boeren in Aubaix. Hij kiest voor het laatste, maar bij de boeren moet hij werken van ’s morgens 7 uur tot ’s avonds half tien. Om die reden vlucht hij naar Verrandes, waar hij de trein naar Parijs neemt. Op 22 april 1943 is hij weer thuis in Den Haag, maar vrienden waarschuwen hem dat de Duitse politie naar hem op zoek is. Vier dagen later neemt hij de trein terug naar Frankrijk. Dan volgt een uiterst gecompliceerde reis via Frankrijk, Zwitserland, Spanje en Portugal naar Gibraltar. Bijna een jaar na zijn vertrek uit Den Haag, op 16 maart 1944, arriveert hij met een Brits schip in Liverpool. Ondervrager Oreste Pinto heeft moeite zijn verhaal te geloven en noemt Johan een ’nuisance case; opschepper met verbeeldingskracht. Zou hem nooit in een vertrouwenspost aanstellen. 'Het beste is hem in de prinses Irene Brigade verdere heldendaden te laten verrichten.’ Johan Kok wordt waarnemer bij de (Nederlandse) Militaire Luchtvaartdienst (MLD).

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders