Mink Ferwerda

Mink Ferwerda (20) woont bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog op de Middenweg 55 in Amsterdam. Hij heeft de HBS doorlopen en werkt op het kantoor van de Koninklijke Nederlandse Stoomvaart Maatschappij. Als het Duitse leger Nederland binnenvalt is hij als buitengewoon dienstplichtige militair actief bij het 6e Regiment Infanterie. Na de overgave van het Nederlandse leger keert hij terug naar de KNSM. Maar als de scheepvaart nagenoeg tot stilstand komt, raakt hij zijn baan kwijt. Mink vindt een administratief baantje in een ziekenhuis. In 1943 moet hij zich alsnog als krijgsgevangene melden. De enige manier om daaraan te ontkomen is dat zijn werkgever een speciale werkvergunning voor hem aanvraagt. Maar die wordt hem door zijn chef geweigerd. Enkele weken later helpt zijn vriend Charles Lewis hem aan een document waarmee hij uit Nederland kan ontsnappen en op weg gaan naar Engeland. In het stuk staat: 'M. Ferwerda, Büro-angestellte firma Spork in Cannes heeft 14 dagen verlof'. De firma Spork in Maastricht bouwt in Zuid-Frankrijk in opdracht van het Duitse leger kazematten. Op het document ontbreekt een stempel van de grenspolitie. Bij een eventuele controle moet hij dat verklaren door een smoes te bedenken. Begin april 1944 pakken Mink en Charles de nachttrein naar Parijs. Bij de Belgische grens komt de Grenzpolizei in de coupé. ‘Heraus mit Gepäck’, luidt het commando. ‘Ik moest mee naar het loket. Ik wist dat op deze manier veel Engelandvaarders via Frankrijk weg probeerden te komen en op zo'n moment gepakt werden. Achter het loket zat een Duitser met een helm. Ik dacht op dat moment dat ik de dood in de ogen keek. Hij keek naar mij en naar de pasfoto en zei niets. 'Pats', een stempel. Twee dagen later zat ik in Zuid-Frankrijk in plaats van Engeland. Zo kwam ik in dienst van een bedrijf dat voor de Duitsers bunkers bouwde. Maar het was een rotzooitje. Er waren weinig Duitsers te bekennen, er werd niets gecontroleerd. Dat duurde zo een paar maanden.’ Op 15 augustus wordt het werkkamp door geallieerde troepen bevrijd. ‘Zo'n dag of acht heb ik de Amerikanen geholpen als tolk.’ Hij lift via Parijs naar Brussel. ‘Bij de ambassade vroegen ze of ik vrijwillig in het leger wilde. Nee, ik ben in '40 al in dienst geweest', zei ik. Ik stelde me beschikbaar voor een Dutch Welfare Unit in Leuven.’ Daar leert hij de 19-jarige Rosa-Rita ('Roos') Wolf kennen, die met het Vrouwen Hulp Korps (VHK) vanuit Engeland naar België is overgeplaatst. Na de capitulatie van nazi-Duitsland voert Mink in het grensgebied boven Arnhem controles uit. ‘De grenzen waren open gegaan en iedereen die vanuit Duitsland terug kwam moest gecontroleerd, geregistreerd en gekeurd worden. Er konden ook SS'ers tussen zitten. En wie naar het westen wilde, moest eerst een paar weken opgevangen worden. Men was bang voor epidemieën.’ In 1949 trouwt Mink met Roos. Hij werkt enkele jaren in de scheepvaart, later in de diamanthandel. Mink Ferwerda is op 5 mei 2022 op 102-jarige leeftijd overleden.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders