Johannes Adrianus van Lil

Ook bekend als: Johannes van Lil

Johannes wordt geboren op 19 januari 1899 in Tilburg. Als sergeant-majoor der mariniers dient hij bij de Koninklijke Marine en woont daarvoor in Den Helder. Tijdens de Tweede Wereldoorlog dient hij in Nederlands-Indië. Op 8 december 1941, een dag na de aanval op Pearl Harbor, verklaart de Nederlandse regering vanuit Londen Japan de oorlog. De Japanners grijpen dit aan om Nederlands-Indië direct binnen te vallen. Vanwege zijn natuurlijke oliebronnen en geostrategische ligging is de verovering van de Nederlandse kolonie voor de Japanners een van de belangrijkste doelen om Oost-Azië te overheersen. Johannes wordt tegen deze achtergrond onder de wapenen geroepen voor de verdediging van de kolonie. Na een veldtocht van drie maanden hebben de Japanners de belangrijkste strategische punten in de archipel ingenomen en dwingen het KNIL op 8 maart 1942 tot overgave. Nederlandse schepen proberen tijdig naar Australië uit te wijken, maar Johannes wordt krijgsgevangen genomen en afgevoerd naar het vasteland van Zuidoost-Azië. Daar wordt hij als dwangarbeider ingezet bij de aanleg van de Birma-spoorlijn. Werken aan de ‘dodenspoorlijn’ betekent voor de gevangenen zeer lange dagen van extreem zwaar werk, terwijl ze blootstaan aan mishandelingen, ongelukken en tropische ziekten. Ook geallieerde bombardementen op de grotere kampen eisen slachtoffers. Ondertussen lijden ze ernstig gebrek aan adequate voeding, schoon water, medicijnen, kleding en onderdak. Duizenden krijgsgevangenen komen door deze ontberingen om het leven, of keren terug met permanent lichamelijk en geestelijk trauma. Johannes komt uiteindelijk terecht in Birmese kamp Anganum-2, op honderd kilometer van het westelijke einde van de lijn in Thanbyuzayat. In het kamp schiet de voedselvoorziening ernstig tekort en door gebrek aan adequate medische zorg worden ook zieken ingezet bij de aanleg van de spoordijk. Voor Johannes worden de ontberingen uiteindelijk te veel. Hij bezwijkt op 13 juli 1943 in het kamp op 44-jarige leeftijd. Johannes vindt zijn laatste rustplaats op de oorlogsbegraafplaats in Thanbyuzayat.

Bron: Brabantse Gesneuvelden