Aart Albert Homburg

Ook bekend als: Aart Albert Homburg, Ab, AB, Appie

Ab Homburg (IJmuiden, 12 juni 1917 - Delden, 1 april 1945) was een piloot, verzetsdeelnemer en Engelandvaarder. Op 22 maart 1941 vertrok Homburg met twee vrienden in een roeiboot met buitenboordmotor naar Engeland. Daar volgde hij de opleiding bij de Special Operations Executive (SOE). Tijdens de eerste operatie van de SOE in Nederland ging het mis. Homburg werd verraden en begin oktober 1941 gearresteerd. Hij belandde in het Oranjehotel. Na zijn ontsnapping keerde Homburg in februari 1942 terug naar Engeland. Omdat hij in Nederland was gearresteerd kon hij niet opnieuw worden uitgezonden en werd piloot bij de Royal Air Force. Hij kwam vervolgens om het leven bij een missie voor de 322 Dutch Squadron RAF.

Bron: Stichting WO2Net | Oorlogsbronnen.nl

Aart Albert Homburg is op 12 juni 1917 in Velsen geboren waar zijn vader kruidenier is in de Visseringstraat. Met zijn jongere broer Pieter neemt Ab deel aan verzetsactiviteiten. In 1941 beraamt Ab met zijn vrienden Cor Sporre en Wim de Waard een plan om naar Engeland te gaan. De drie jongens hebben een vletje gestolen van het terrein van Hoogovens en in Barneveld een buitenboordmotor gekocht. Van een vriend krijgen ze zwemvesten en een bevriende walschipper leert hen een kompas te gebruiken en zeekaarten te lezen. Op 22 maart 1941 fietsen Homburg en De Waard naar Velsen-Noord. Daar klimmen ze over de omheining en roeien het bootje naar de steiger waar Sporre met de motor en benzine staat te wachten. Rond half 11 's avonds peddelen ze in het donker langs het Duitse fort. Na enkele uren wordt het weer onstuimig, zodat ze met hun aktetassen moeten hozen. Op 24 maart komen ze in Harwich aan. In Engeland worden Homburg en Sporre door Bureau Bijzondere Opdrachten (BBO) opgeleid tot geheim agent, Wim de Waard komt bij de Prinses Irene Brigade. Tijdens de broeierige zomermaanden van 1941 worden door SOE (Special Operations Executive) drie pogingen ondernomen om Homburg en Sporre op de Hollandse kust af te zetten, maar steeds moeten ze terug en worden de agenten naar een afgelegen huis ver buiten Londen afgevoerd. Op 6 september 1941 worden Homburg en Sporre boven Noord-Brabant gedropt. Ze duiken onder, Sporre op een zolderkamertje van de sigarenwinkel van zijn oom aan de Oostvest in Haarlem, Homburg bij zijn oom Willem Jansen, die aan de Delftlaan 43 woont. De agenten hebben de opdracht contact te leggen met het verzet en meer mensen voor het verzet te zoeken. In het begin zijn ze succesvol, maar als Ab kiespijn krijgt en zich bij een voormalige dienstmakker laat behandelen, blijkt deze lid te zijn van de Nationaal Socialistische Beweging (NSB). Hij wordt verraden, op 6 oktober 1941 gearresteerd en naar het Oranjehotel in Scheveningen gebracht. Op 10 oktober 1941 wordt Ab Homberg ter dood veroordeeld en naar een ander deel van de gevangenis overgebracht; hij zal voor het vuurpeloton komen. Op 26 oktober 1941 - één dag voor zijn geplande executie - weet Ab echter uit het Oranjehotel te ontsnappen. Ab zoekt Cor weer op, maar deze vertrouwt hem niet meer. Cor heeft immers tijdens zijn opleiding geleerd dat geheim agenten die in Duitse handen zijn gevallen soms onder de druk bezwijken en voor de vijand gaan werken. Pieter Homburg helpt zijn broer Ab aan een goed onderduikadres. Ab kan met Jan de Haas in De Zilk terecht terwijl Pete contact opneemt met Arie Vooijs en schipper Grootveld. Op 16 februari 1942 zijn Ab, Jan en Jo Buizer vertrokken. Voor de tweede maal ontsnapt hij uit bezet Nederland uit de haven van IJmuiden. Dit keer echter als verstekeling aan boord van de stoomtrawler Beatrice. In volle zee weet hij schipper Grootveld te overreden de steven naar Engeland te richten. Zij komen veilig in Engeland aan. Kort hierna is Pete door de Sicherheitsdienst gearresteerd en in het havenkantoor door de Duitsers verhoord. Ze laten hem gaan als ze merken dat hij geen geheim agent is. In Engeland wordt Ab verhoord, waarna hij zich als kandidaat-vlieger bij de RAF meldt. Hij komt terecht bij het Nederlandse 322 squadron RAF en vliegt op jachtvliegtuigen. Ab Homburg wordt op 1 april 1945 boven oostelijk Nederland tijdens een verkenningsvlucht in zijn Spitfire neergeschoten. Hij wordt voor het laatst gezien boven Münster en blijkt te zijn neergestort bij Borne. Hij is op begraafplaats Duinhof in IJmuiden begraven. Omdat hij twee keer bezet gebied is ontvlucht, heeft hij twee keer de Bronzen Leeuw gekregen Hij wordt herdacht op het Gedenkteken Luchtvarenden in Soesterberg. Zijn biografie "Ab Homburg, vergeten soldaat van Oranje", geschreven door Johan Graas, is op 1 april 2020 verschenen, precies 75 jaar nadat Ab Homburg sneuvelde.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders