Victor Henri Rutgers

Ook bekend als: Victor

Victor Henri Rutgers, op 16 december 1877 in Den Bosch geboren, is minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen geweest in het eerste kabinet-Colijn (1924-1925). Daarna werd hij advocaat en hoogleraar Romeins recht en strafrecht aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. In de jaren dertig vertegenwoordigde hij Nederland in diverse commissies van de Volkenbond. Hij is ook voorzitter van het Protestantsch Hulpcomité voor Uitgewekenen om Ras of Geloof, dat protestants gedoopte Joodse vluchtelingen uit Duitsland opvangt. Daarnaast is hij lid van de Tweede Kamer voor de Anti Revolutionaire Partij, een vooraanstaand lid van de Gereformeerde Kerken. De principiële vraag of geweld tegen de bezetter mag worden gebruikt, wordt door Rutgers (inmiddels ook medewerker van het verzetsblad Trouw) negatief beantwoord. Aanleiding was de aanslag op generaal Seyffardt, die Nederlandse vrijwilligers voor het Oostfront ronselde en in februari 1943 aan de gevolgen van een aanslag bezweek. Rutgers bestempelde de daad als een moord, waarmee het gebod ‘gij zult niet doodslaan’ geschonden was. De staat had volgens hem het geweldsmonopolie. Openlijk veroordeelt hij de Duitse bezetting van Nederland, waarna hij gearresteerd wordt en drie weken in de gevangenis zit. Hij zit van 1 april tot 3 september 1943 als gevangene 2162 in cel 605 van het Oranjehotel in Scheveningen. Bij zijn vrijlating verneemt hij dat hij het slachtoffer is geweest van een persoonsverwisseling: de Duitsers moesten niet hèm hebben, maar een naamgenoot die partijsecretaris was van de Liberale Staatspartij. Op 26 april 1944 probeert hij met vaandrig mr. Theo van Lier, hoogleraar plantkunde Lourens Baas Becking, schipper Cor Bijl en de Leidse student Wim Nolen naar Engeland over te steken. Eerder hebben zij vanaf het eiland Schouwen twee mislukte pogingen gedaan. Daarbij zijn waardevolle rapporten met door spionage verkregen gegevens van de verzetsgroep Albrecht in zee terecht gekomen. Met een houten raceboot vertrekken ze vanuit Klundert in Noord-Brabant. De Nederlandse regering in Londen heeft om de overkomst van de hoogleraren Rutgers en Baas Becking gevraagd. Baas Becking was al op 13 oktober 1940 in handen van de Duitsers gevallen. Hij was een van de vijf personen die op het Friese Tjeukemeer zouden worden opgehaald door een watervliegtuig dat uit Engeland was gekomen, maar werden gearresteerd. De hoogleraar werd vrijgesproken en kon op 9 april 1941 de gevangenis in Scheveningen verlaten. De houten raceboot heeft twee motoren, maar buitengaats werkt het hoospompje niet goed. Baas Becking gebruikt zijn hoed om te hozen. Na anderhalf uur op zee en ongeveer 40 kilometer buitengaats begint het hout rondom de uitlaat te schroeien. De uitlaat laat los en het zeewater stroomt de boot in. Ook de motor slaat plotseling af en de tweede motor blijkt helemaal niet te werken, de rubberen doppen op de bougies zijn gebarsten. Op de hoge golven drijven ze terug gedurende twee dagen naar de monding van de Oosterschelde. Duitse patrouillevaartuigen pikken de Engelandvaarders op en brengen hen naar Veere. Het Duitse Gericht des Admirals in den Niederlanden veroordeelt de vijf mannen tot lange tuchthuisstraffen. Rutgers overleeft dat niet. Hij sterft op 5 februari 1945 in de gevangenis van Bochum.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders

Victor Henri Rutgers ('s-Hertogenbosch, 16 december 1877 - Bochum (Duitsland), 5 februari 1945) was een Nederlandse advocaat, minister namens de Anti-Revolutionaire Partij (ARP) en verzetsstrijder tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Hij was onder andere één van de leidende figuren achter het Schoolverzet. Voor zijn activiteiten zat hij onder meer vast in het Oranjehotel. Na een mislukte poging naar Engeland te ontsnappen kwam hij uiteindelijk om het leven in een tuchthuis in Bochum.

Bron: Stichting WO2Net | Oorlogsbronnen.nl