Hartog Katz

Ook bekend als: Harry

De joodse Harry was lid van Scouting in Dieren. Tijdens de oorlog besloot hij naar Engeland te gaan als Engelandvaarder.

Bron: Vereniging Scouting Nederland

Harry Katz (26) is kunsthandelaar en woont aan het Stationsplein 10 in zijn geboorteplaats Dieren. Na de HBS heeft hij een jaar in Londen gewoond om de taal te leren en na zijn militaire diensttijd is hij in de kunsthandel van zijn vader gaan werken. In 1938 trouwt hij met Lina de Vries. In september 1939 is hij vanwege de mobilisatie opnieuw voor militaire dienst opgeroepen. Tijdens de inval van het Duitse leger in Nederland vocht hij bij een batterij in Enkhuizen, later bij Bussum. Door de maatregelen die de Duitse bezetter tegen Joden neemt voelt Harry zich steeds minder veilig. Ook wordt de kunsthandel in Nederland steeds meer een Duitse aangelegenheid. Al in 1940 hebben zijn vader en diens broer hun collectie onder dwang aan de Duitser Alois Miedl moeten verkopen. Op 20 oktober 1942 vertrekt hij daarom met zijn broer Daniël, hun echtgenotes, de kinderen van Daniël en zus Eva ‘op legale wijze’ uit Nederland. In Zwitserland zorgt hun oom Nathan Katz voor visa voor Mexico en Panama - voor 4.000 Zwitserse francs per stuk - , waarmee ze gemakkelijker door Spanje naar Portugal kunnen reizen. Ze bereiken zonder veel problemen Jamaica en reizen vandaar via de Verenigde Staten en Canada naar Engeland. Harry komt er op 18 juni 1943 aan en wordt op 1 juli aan de Prinses Irene Brigade toegewezen. Het verslag van het verhoor dat Harry in Londen is afgenomen bevat een mededeling die doet vermoeden dat Duitse machthebbers in Nederland kunsthandelaars dicht op de huid zaten met het doel zich zoveel mogelijk kunstvoorwerpen eigen te maken: "Tot de Spaansche grens werden wij begeleid door Aus der Fünten, Hauptsturmfürher en chef van de SD in Nederland, en de rechterhand van Rauter, wiens naam mij ontschoten is. Later zag ik hem weer in Irun zitten’. In Londen doet Harry een boekje open over het grote aantal Duitse ‘Verwalters’ in de Nederlandse kunst- en antiekhandel en over het ‘gedrang bij Lippman Rosenthal om Joods kunstbezit". Zijn ondervrager noteert over Harry: "Een zeer stevige, rustige jongeman". Vader Benjamin krijgt na de oorlog 28 schilderijen terug via de Stichting Nederlands Kunstbezit.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders