Gerardus Wilhelmus Antonius Maria van de Ven

Gerardus Wilhelmus Antonius Maria van de Ven, geboren 13 mei 1921 in Roosendaal, studeert in 1943 economie aan de Hogeschool Tilburg. Op 6 mei duikt hij onder omdat hij heeft geweigerd de verklaring te ondertekenen waarin studenten beloven zich niet tegen de Duitse bezetter te zullen verzetten en weigeraars in Duitsland moeten werken. Met René Raaijmaakers, student medicijnen, en hun beider vaders maakt Gérard een plan om via Frankrijk, Spanje en Portugal naar Engeland over te steken en zich daar ter beschikking te stellen van de Nederlandse strijdkrachten. Tot Parijs verloopt de reis voorspoedig. In het ‘office néerlandais’ in de Franse hoofdstad, de enige door de Duitsers toegestane diplomatieke vertegenwoordiging, denken ze een betrouwbare organisatie te hebben gevonden die hen op weg naar Spanje kan helpen. Het ‘office’ is echter geïnfiltreerd door de Duitse spionagedienst Abwehr 2, die probeert in groepjes Engelandvaarders een agent mee te sturen die in Engeland voor de Duitsers gaat spioneren. De Belgische medewerker van Abwehr 2, Louis Debray, overtuigt de Nederlandse chef van het bureau, Herman Wientjes, door hem valse paspoorten aan te leveren. Daarnaast doet ene Karel Eduard de Charente (alias ‘Van der Woude’) van de Duitse contra-spionagedienst Abwehr 3 zich bij Wientjes voor als een verzetsman die Engelandvaarders kan helpen bij de zware tocht door de Pyreneeën. Van de Ven en Raaijmaakers reizen door naar Bordeaux. Daar worden ze opgehaald door Louis Debray. In het konvooi dat wordt gevormd bevinden zich naast zeven Nederlanders twee bonafide Belgische Engelandvaarders, maar ook een Belgische Abwehr II-agent : René Clauwers. De groep gaat op 12 september op weg richting de Spaanse grens, zogenaamd als arbeiders die onderweg zijn naar het vliegveld van Istres onder begeleiding van Debray, die daarvoor van Wientjes een speciaal attest heeft gekregen. Bij aankomst in Pau worden Van de Ven en Raaijmaakers door Debray naar een hotel gebracht. Daar worden ze op 13 september 1943 door de Gestapo opgepakt, terwijl Debray zogenaamd op zoek is naar een gids die de mannen over de Pyreneeën moet brengen. Debray heeft hier goed aan verdiend: alle leden van het konvooi hebben hem 2.000 francs gegeven voor de tocht over de Pyreneeën. Via de gevangenis in Toulouse en het verzamelkamp Royallieu bij Compiègne worden Gérard en René op 28 oktober ‘43 naar het concentratiekamp Buchenwald gebracht; daar scheiden zich hun wegen. Gérard wordt eind november 1943 naar Mittelbau-Dora gebracht, een subkamp van Buchenwald. Hij verblijft daar tot 5 april 1945, het begin van de evacuatie van het kamp. Tijdens een Raümungstransport (dodenmars) op zondag 8 april 1945 wordt hij bij het dorpje Lerbach doodgeschoten en begraven in een verzamelgraf op het kerkhof van Lerbach. In 2018 doet zijn familie een geslaagde poging tot identificatie van het stoffelijk overschot van Gérard door zijn DNA te vergelijken met dat van zijn zus Caroline en van zijn neef Anton. Dat leidt op 6 april 2022 tot zijn herbegrafenis op het Ereveld van de Oorlogsgravenstichting in Loenen. Na 77 jaar komt Gérard weer ‘thuis’, aldus zijn familie. René Raaijmaakers overleeft Buchenwald en wordt huisarts; hij overlijdt in 1977.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders