Jan Lowey-Ball

Jacobus Johannes Lowey-Ball is op 1 augustus 1913 in Semarang (Nederlands-Indië) geboren als zoon van Onno Hugo de Grave en Helena Sophia Schwarz (1891). Zijn vader is in Makassar geboren en in Jakarta overleden. Zijn moeder is Tsjechisch, en na Onno's overlijden naar Argentinië verhuisd. Jan Ball heeft met Hugo van der Wiele in Delft gestudeerd. Daarna is hij assistent bij de hoogleraar aerodynamica Jan M. Burgers geworden. Jan en Hugo zitten samen in het verzet. Terwijl Hugo in Delft en omstreken een soort inlichtingendienst op touw zet die in de zomer van 1944 de naam ‘Rolls-Royce’ zal krijgen, probeert Jan in 1943 naar Spanje te ontkomen, met het doel vanuit Londen een bijdrage aan het verzet te leveren. Onderweg, in Carcassonne, wordt hij gearresteerd. Tijdens het verhoor merken de Duitsers dat hij van waarde kan zijn voor de in Toulouse gevestigde vliegtuigindustrie. Jan doet alsof hij wel mee wil werken en krijgt zijn bewegingsvrijheid terug. Als hij later zegt dat hij niets voelt voor een dienstverband, mag hij met een speciale Ausweis met een Wehrmacht-trein terug naar Nederland. Eenmaal terug in Delft ontmoet hij Henry Scharrer (1900), die bezig is een ontsnappingslijn op te zetten. Bij de drukkerij die ook Het Parool maakt, worden copieën van Jans Ausweis gemaakt. Ball en Scharrer slagen erin een ontsnappingsroute via Roosendaal of Maastricht, dan via Lille, Parijs en Toulouse naar Pau op te zetten. Ook werken ze samen met de Alkmaarse KP-leiders Fritz Conijn en Pierre de Bie. Op 18 augustus 1944 wordt Scharrer gearresteerd, op 29 Fritz Conijn. Beiden worden op 6 september in Vught gefusilleerd. Jan heeft de oorlog overleefd. Hij is getrouwd met Agatha van Uije en heeft een zoon gekregen, Albert Edward Lowey-Ball. Hij is op 7 april 1977 in Utrecht overleden.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders